२३ ऑक्टोबर २०२६ | शुक्रवार
नमस्कार मंडळी! 👋
आपण रोज वेबसाइट्स वापरतो. पण त्या कशावर चालतात, हे आपल्याला क्वचितच माहीत असतं.
⚡ आजच्या अंकात
🛡️ वेबसाइट्सचा पाया असलेल्या PHP मधले दोन गंभीर दोष
📱 Apple चा भारतातला १ लाख कोटींचा टप्पा
🛵 Swiggy च्या Instamart मधला मोठा बदल
🛡️ १. PHP मध्ये दोन गंभीर दोष; पॅच आले
PHP ही एक प्रोग्रामिंग भाषा आहे. जगातल्या खूप वेबसाइट्स तिच्यावर चालतात. तिच्यात दोन गंभीर दोष सापडले आहेत. संशोधकांनी त्यांना 'PHP2Shell' असं नाव दिलं.
दोघांचे नंबर CVE-2026-109618 आणि CVE-2026-109619. दोघांना १० पैकी ९.२ गुण मिळाले आहेत. म्हणजे अगदी गंभीर. हा गुण PHP च्या टीमने दिला आहे.
धोका काय?
वेबसाइट चालवणाऱ्या सर्व्हरवर खास बनवलेल्या वेब रिक्वेस्ट आल्या, तर हल्लेखोर तिथे स्वतःचा कोड चालवू शकतो. त्यासाठी पासवर्ड लागत नाही.
संशोधकांनी असंही दाखवलं की PHP च्या मेमरीमधली माहिती बाहेर येऊ शकते. त्यात पासवर्ड, टोकन आणि API की असू शकतात.
सोप्या शब्दांत: एका दोषात एखाद्या रिक्वेस्टमुळे PHP ची मेमरी संपते. दुसऱ्यात वापरून झालेला डेटा काढल्यावरही PHP त्याचे संदर्भ ठेवतं.
काय आणि कधी झालं?
२० ऑक्टोबरला Hacker News वर कुणीतरी या दोषांची माहिती आधीच फोडली. watchTowr या सुरक्षा कंपनीने सांगितलं, हे दोष खरे आहेत.
त्याच दिवशी संध्याकाळी PHP ने २१ ऑक्टोबरसाठी खास सुरक्षा अपडेट जाहीर केलं.
२० ते २१ ऑक्टोबरला ते पॅच आले.
कोणते व्हर्जन सुरक्षित?
PHP 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 आणि 8.2.35. PHP 8.1 आणि त्याहून जुन्या व्हर्जनना बहुतेक वेळा अधिकृत पॅच मिळत नाही. 7.4, 8.0 आणि 8.1 साठी मर्यादित अपडेट आले आहेत. अनेक होस्टिंग कंपन्या व्हर्जन नंबर न बदलता पॅच लावतात. त्यामुळे तुमच्या होस्टला विचारा.
कोणाला धोका?
बातम्यांनुसार PHP 5 पासूनचे सगळे व्हर्जन यात येतात. हे अजून अधिकृतपणे पक्कं झालेलं नाही. वेब रिक्वेस्ट घेणारे सर्व्हर धोक्यात आहेत. Mallory या कंपनीने सुमारे ८.८४ लाख सर्व्हर मोजले, जे PHP 8.1 किंवा त्याहून जुनं व्हर्जन दाखवतात. ही फक्त मोजणी आहे. ते सगळे खरंच असुरक्षित आहेत, असं सिद्ध झालेलं नाही.
हल्ले सुरू झाले का?
सुरुवातीला watchTowr आणि Huntress यांना कुठेही हल्ला दिसला नव्हता. नंतर हल्ल्याचे प्रयत्न नोंदले गेले. SecurityWeek च्या बातमीनुसार Amazon ने पॅचच्या आधीही असे प्रयत्न पाहिले. Cloudflare ने हल्ल्याचा ट्रॅफिक पाहिला. किती साइट्स खरंच हॅक झाल्या, हे अजून स्पष्ट नाही.
वेबसाइट चालवणाऱ्यांनी काय करायचं?
तुमच्या सगळ्या वेबसाइट्स आणि अ‍ॅप्स कुठे PHP वापरतात, ते शोधा.
PHP चं सुरक्षित व्हर्जन लावा आणि सेवा रीस्टार्ट करा.
लगेच जमलं नाही, तर PHP ने सांगितलेले तात्पुरते उपाय वापरा किंवा साइटवर बाहेरून येणं मर्यादित करा.
शेअर्ड होस्टिंगवर असाल, तर होस्टिंग कंपनीला विचारा: तुम्ही पॅच लावला का?
साइटवर घुसखोरीची चिन्हं दिसली, तर साइट हॅक झाली असं समजून पावलं उचला.
सामान्य वाचक म्हणून तुम्ही काही करायला हवं, असं बातम्यांत कुठेही म्हटलेलं नाही. हा सल्ला साइट चालवणाऱ्यांसाठी आहे.
हे महत्त्वाचं का?
तुमच्या दुकानाची, शाळेची किंवा ब्लॉगची वेबसाइट PHP वर चालत असेल आणि अपडेट केली नसेल, तर हल्लेखोर ती ताब्यात घेऊ शकतो. आजच वेबसाइट बनवणाऱ्याला किंवा होस्टिंग कंपनीला विचारा.
स्रोत: Qualys · The Hacker News · SecurityWeek · Inc42
📱 २. Apple चा भारतातला महसूल १ लाख कोटींच्या पुढे
Apple आपल्या जागतिक निकालात भारताचे वेगळे आकडे देत नाही. पण भारतातल्या कंपनीला Registrar of Companies कडे हिशेब द्यावा लागतो. त्यावरून Entrackr ने २१ ऑक्टोबरला हे आकडे दिले:
२०२५–२६ मध्ये Apple India चा महसूल १,०३,८५३ कोटी रुपये. आधीच्या वर्षी तो ७९,०६१ कोटी होता. म्हणजे सुमारे ३१ टक्के वाढ.
निव्वळ नफा ५,३११ कोटी रुपये. आधी ३,१९६ कोटी. म्हणजे सुमारे ६६ टक्के वाढ.
Apple India ने आपल्या मूळ कंपनीला १०,३७४ कोटी रुपये लायसन्स फी दिली. आधीच्या वर्षी ही रक्कम ४,२५८ कोटी होती.
महसुलातले सुमारे ९५ टक्के पैसे वस्तूंच्या विक्रीतून आले. त्यात iPhone आहे, पण iPhone चा वेगळा आकडा दिलेला नाही.
ऑगस्टमध्ये PTI ने अनधिकृत सूत्रांच्या आधारे महसूल 'सुमारे १ लाख कोटी' असल्याचा अंदाज दिला होता. Counterpoint Research च्या अंदाजानुसार त्या वर्षी भारतात सुमारे १.४ कोटी iPhone आले. म्हणजे २४ टक्के वाढ. हा आकडा अंदाज आहे.
हे महत्त्वाचं का?
आता शहरांमध्ये iPhone सामान्य झाला आहे. Apple चा भारतातला व्यवसाय एका वर्षात सुमारे ३१ टक्क्यांनी वाढला.
स्रोत: Entrackr · YourStory (PTI, ऑगस्ट)
🛵 ३. Swiggy चा Instamart आता स्वतःचा माल ठेवणार
Swiggy ने २२ ऑक्टोबरला जुलै–सप्टेंबर तिमाहीचे निकाल सांगितले:
कमाई ७,५७१ कोटी रुपये. आधीच्या वर्षी ५,५६१ कोटी होती. म्हणजे सुमारे ३६ टक्के वाढ.
तोटा ९२२ कोटी रुपये. गेल्या वर्षी याच तिमाहीत १,०९२ कोटी होता. म्हणजे सुमारे १६ टक्के कमी. पण मागच्या (जून) तिमाहीत तोटा ७९१ कोटी होता. म्हणजे आधीच्या तिमाहीपेक्षा तो वाढला आहे.
Instamart वर सुमारे १३ कोटी ऑर्डर्स आल्या. ही २९ टक्के वाढ. १३३ शहरांत १,२४० डार्क स्टोअर्स आहेत.
Instamart चा तोटा (adjusted EBITDA) ८९५ कोटी रुपये.
फूड डिलिव्हरीने ३४९ कोटी रुपयांचा नफा दिला.
Instamart मध्ये मोठा बदल
आत्ता Instamart हे मार्केटप्लेस आहे. म्हणजे बाहेरचे विक्रेते तिथे आपला माल विकतात. Swiggy आता इन्व्हेंटरी मॉडेलकडे जाणार आहे. म्हणजे Swiggy स्वतः माल विकत घेऊन स्वतःकडे ठेवेल. Swiggy च्या शेअरहोल्डर लेटरनुसार हा बदल या आर्थिक वर्षाच्या तिसऱ्या तिमाहीच्या मध्यापर्यंत सुरू होईल. तो पूर्ण व्हायला दोन ते तीन तिमाहीत लागतील. Swiggy चा दावा आहे: यामुळे कंपनीचे पैसे मालात अडकण्याचा काळ ८ ते १० दिवसांनी कमी होईल. बदल पूर्ण झाल्यावर Instamart चा नफ्याचा हिस्सा सुमारे ०.८ टक्क्याने वाढू शकतो. प्रतिस्पर्धी Blinkit (Eternal) ने हाच बदल आधी केला आहे. ग्राहक किंवा विक्रेत्यांसाठी नेमकं काय बदलेल, हे बातम्यांत सांगितलेलं नाही.
हे महत्त्वाचं का?
तुम्ही Instamart वर जे मागवता, तो माल आता Swiggy चा स्वतःचा असू शकतो. पण या सेवेत Swiggy अजूनही मोठा तोटा सहन करत आहे.
स्रोत: Inc42 (निकाल) · Inc42 (Instamart बदल) · Entrackr
तुमचं मत काय?
तुमची किंवा तुमच्या ओळखीतल्यांची वेबसाइट आहे का? ती कशावर चालते, हे तुम्हाला माहीत आहे का?
या ईमेलला Reply करून तुमचं मत नक्की कळवा.
उद्या सकाळी पुन्हा भेटूया!
अनिकेत पाटील
Patil Protocol — जगातलं AI आणि तंत्रज्ञान, तुमच्या भाषेत.