६ नोव्हेंबर २०२६ | शुक्रवार
नमस्कार मंडळी 👋
तुम्ही रोज UPI किंवा नेट बँकिंग वापरता का? त्या यंत्रणांवर हल्ला करण्यासाठी हॅकर्स आता AI वापरत आहेत, असं CERT-In म्हणतं.
⚡ आजच्या अंकात
🛡️ CERT-In ने AI वापरणाऱ्या हॅकर गटाचा इशारा दिला आहे
🎞️ ChatGPT आता तुमच्या फोटोचा GIF बनवतं
🗳️ अमेरिकेत मतदारांनी डेटा सेंटर्सना नाकारलं आहे
⚡ गेल्या काही दिवसांत आणखी ५ गोष्टी घडल्या
🛡️ १. CERT-In ने AI वापरणाऱ्या हॅकर गटाचा इशारा दिला
CERT-In ने ४ नोव्हेंबरला बँका आणि आर्थिक कंपन्यांसाठी गंभीर इशारा दिला. त्यांनी एका हॅकर गटाला "CRAFTY FALCON" हे नाव दिलं आहे. हा गट हल्ल्यांसाठी AI वापरतो, असं CERT-In म्हणतं.
हा गट काय करतो?
हल्ल्यासाठी कंपन्या निवडायला आणि हल्ला करायला तो AI वापरतो. हल्ले "मशीनच्या वेगाने" होतात.
तो कंपन्यांच्याच पेमेंट आणि पैसे वाटपाच्या API चा गैरवापर करतो. API म्हणजे दोन ॲप्सना जोडणारी यंत्रणा. त्यातून तो पैसे दुसरीकडे पाठवतो.
मोठे पैसे काढण्याआधी तो ₹१ सारखे छोटे व्यवहार करून पाहतो, असं MediaNama म्हणतं.
हे हल्ले सुट्टीच्या दिवशी आणि वीकेंडला झाले आहेत, जेव्हा देखरेख कमी असते.
काही कंपन्यांना आधी इशारा मिळाला होता. त्यांनी दुरुस्ती केली, पण ती अपुरी होती. त्यामुळे त्यांच्यावर पुन्हा हल्ला झाला.
हा इशारा कोणासाठी आहे?
बँका, NBFC, फिनटेक कंपन्या आणि इतर आर्थिक संस्थांसाठी. CERT-In ने ९ ऑक्टोबरला याच प्रकारच्या पेमेंट API हल्ल्यांबद्दल आधीचा इशारा दिला होता.
CERT-In चा सल्ला कंपन्यांना
वीकेंड आणि सुट्टीतही २४ तास देखरेख ठेवा.
टेस्टिंगच्या यंत्रणा खऱ्या यंत्रणेपासून वेगळ्या ठेवा.
क्रिप्टो काढण्यासाठी अनेकांची मंजुरी (multi-signature) लागू करा.
संशयास्पद हालचाल CERT-In ला कळवा.
काय कळलेलं नाही?
कोणत्या कंपन्यांवर हल्ला झाला, किती पैसे गेले आणि किती हल्ले यशस्वी झाले, हे CERT-In ने सांगितलेलं नाही. गटाला हे नाव कोणत्या आधारावर दिलं, तेही स्पष्ट नाही.
हे महत्त्वाचं का?
२१ ऑक्टोबरच्या अंकात आपण CERT-In च्या AI एजंट्सबद्दलच्या इशाऱ्याबद्दल वाचलं होतं. आता CERT-In ने आर्थिक क्षेत्रासाठी वेगळा, गंभीर इशारा दिला आहे. बाधित कंपन्यांची नावं जाहीर झालेली नाहीत.
स्रोत: Inc42 · MediaNama · BW Businessworld · YourStory
🎞️ २. ChatGPT आता तुमच्या फोटोचा GIF बनवतं
OpenAI ने ४ नोव्हेंबरला ChatGPT Images 2.6 आणलं. त्यात तुम्ही एखादा फोटो किंवा मजकूर देऊन GIF बनवू शकता. GIF म्हणजे पुन्हा पुन्हा चालणारी छोटी हलती चित्रफीत.
काय करता येतं?
मजकूर लिहून किंवा फोटो देऊन GIF बनवता येतो. OpenAI ने उदाहरण दिलं: "मांजर नाचतानाचा GIF बनव."
GIF चा वेग बदलता येतो आणि त्याचे वेगवेगळे फ्रेम्स एडिट करता येतात.
हे वेब, डेस्कटॉप आणि मोबाईलवर सगळ्या ChatGPT वापरकर्त्यांना टप्प्याटप्प्याने मिळत आहे, असं रिपोर्ट्स म्हणतात.
नवं मॉडेल इमेज तयार करण्यातही आधीपेक्षा वेगवान आहे, असं OpenAI म्हणतं.
काय कळलेलं नाही?
GIF किती मोठा असू शकतो आणि किती GIF बनवता येतात, हे OpenAI ने सांगितलेलं नाही. प्लॅननुसार काही मर्यादा आहे का, तेही स्पष्ट नाही. भारतात हा पर्याय सगळ्यांना कधी दिसेल, हेही सांगितलेलं नाही. Android Authority च्या म्हणण्यानुसार, त्यांच्या लेखनाच्या वेळी ही सोय अजून सगळ्यांना दिसत नव्हती. त्यामुळे तुम्हाला ती आज दिसेलच, असं नाही.
हे महत्त्वाचं का?
तुमच्याकडे ChatGPT असेल, तर तुम्हाला हा पर्याय दिसतो का, ते बघा. तो दिसला, तर एखाद्या फोटोवरून मजेशीर GIF बनवून बघता येईल.
स्रोत: The Decoder · Digital Trends · Android Authority
🗳️ ३. अमेरिकेत मतदारांनी डेटा सेंटर्सना नाकारलं आहे
अमेरिकेत ३ नोव्हेंबरला झालेल्या मध्यावधी निवडणुकांमध्ये अनेक ठिकाणी मतदारांनी डेटा सेंटर्सवर मर्यादा घालण्याच्या बाजूने कौल दिला. डेटा सेंटर्स म्हणजे AI साठी लागणारी मोठी कॉम्प्युटर केंद्रं.
काय झालं?
स्थानिक मतदानांचे आकडे वेगवेगळे आहेत. The Next Web म्हणतं, की १० राज्यांतल्या ४१ मतदानांपैकी ४० मध्ये मतदार डेटा सेंटर्सच्या विरोधात गेले. त्यातली २१ मतदानं एकट्या Ohio मध्ये होती. Stateline म्हणतं, की ३३ मतदानांत मर्यादा घालण्याचा निर्णय मंजूर झाला किंवा तो आघाडीवर आहे.
Ohio मधल्या एका काउंटीत Meta ला ७,००,००० चौरस फुटांचं डेटा सेंटर बांधायचं होतं. तिथे मोठ्या डेटा सेंटर्सवर बंदी मंजूर झाली.
NBC च्या एक्झिट पोलमध्ये (मतदान करून बाहेर पडलेल्यांचं सर्वेक्षण) सुमारे ७६ टक्के मतदारांनी सांगितलं, की त्यांच्या भागात डेटा सेंटर आलं तर त्यांचा विरोध असेल. हे प्रत्यक्ष मतदान नाही, तर मतदारांनी सांगितलेलं मत आहे.
५७ टक्के मतदारांना वाटतं, की AI समाजाचं भलं करण्यापेक्षा नुकसान जास्त करेल. २४ टक्क्यांना उलट वाटतं.
डेमोक्रॅट पक्षाने काँग्रेसचं पूर्ण नियंत्रण मिळवलं.
पुढे काय?
TechCrunch ला तज्ज्ञांनी सांगितलं, की राज्य आणि स्थानिक पातळीवर आणखी निर्णय येऊ शकतात. डेटा सेंटर्सनी वीज जाळ्याच्या सुधारणांचा खर्च स्वतः उचलावा, अशा अटीही येऊ शकतात. Goldman Sachs ला वाटतं, की Texas आणि Georgia मध्ये बांधकामाला उशीर होईल.
हे महत्त्वाचं का?
AI कंपन्या डेटा सेंटर्सवर हजारो कोटी डॉलर खर्च करत आहेत. आता अमेरिकेत त्यावर स्थानिक विरोध आणि राजकीय अडथळे दिसत आहेत. मागच्या अंकात आपण चीनमधले AI शेअर्स ४० टक्के घसरल्याचं वाचलं होतं. आता अमेरिकेतही AI च्या बांधकामावर प्रश्न विचारले जात आहेत.
स्रोत: TechCrunch · Stateline · The Next Web · The Hill
⚡ गेल्या काही दिवसांत घडलेल्या आणखी ५ गोष्टी
🔎 OpenAI ने सांगितलं, की ChatGPT वरचे सर्च Google च्या सर्चच्या सुमारे पाचव्या भागाएवढे आहेत. हा आकडा OpenAI चा स्वतःचा आहे, आणि त्याची पद्धत जाहीर केलेली नाही. Ahrefs आणि SEOClarity च्या स्वतंत्र अंदाजानुसार तो ७.५ ते १२ टक्के आहे.
💻 OpenAI ने ४ नोव्हेंबरला Pierre ही कंपनी विकत घेण्याची घोषणा केली. Pierre चं कोड स्टोरेज आणि कोड तपासणीचे टूल्स ती Codex मध्ये आणणार आहे. व्यवहाराची किंमत जाहीर केलेली नाही.
🇮🇳 Sarvam ने ३ नोव्हेंबरला Prism हे निर्णय घेणारं AI मॉडेल आणलं. ते पर्यायांतून निवड करतं आणि प्रत्येक पर्यायाची शक्यता सांगतं. Sarvam म्हणते, की ते ४४ मिलिसेकंदांत उत्तर देतं आणि त्याचं वजन (weights) Apache 2.0 लायसन्सखाली खुलं आहे.
🧠 IndiaAI Mission ने ३ नोव्हेंबरला तीन भारतीय AI मॉडेल्स जाहीर केली. ती Soket चं EKA-1 आणि ZenteiQ ची Dhīr 2B व 5B आहेत. EKA-1 सगळ्या २२ अधिकृत भारतीय भाषा आणि इंग्रजी वापरतं. कामगिरीचे आकडे जाहीर केलेले नाहीत.
📞 Grok Bot आता वापरकर्त्यांच्या वतीने फोन कॉल करू शकतं. ते होल्डवर थांबतं आणि अपॉइंटमेंट बुक करतं. ही सोय फक्त अमेरिकेतल्या नंबरसाठी आहे आणि पेड वापरकर्त्यांसाठी आहे.
तुमचं मत काय?
तुम्ही ChatGPT ने GIF बनवून बघाल का? तुम्ही कोणाचा GIF बनवाल?
या ईमेलला Reply करून तुमचं मत नक्की कळवा.
उद्या सकाळी पुन्हा भेटूया!
अनिकेत पाटील
Patil Protocol — जगातलं AI आणि तंत्रज्ञान, तुमच्या भाषेत.